"1968" | Μια ταινία του Τάσου Μπουλμέτη (2018)

Σενάριο - σκηνοθεσία: Τάσος Μπουλμέτης 

Παραγωγή: 2018

4 Απριλίου 1968: Το βράδυ που η ΑΕΚ έφερε στην Ελλάδα τον πρώτο ευρωπαϊκό τίτλο, με Έλληνες παίκτες και μόνο!

 

"Το τραγούδι του χωρισμού" (1940) | Η πρώτη ταινία του Λάμπρου Κωνσταντάρα!

Η πρώτη ταινία του Λάμπρου (ως ψαράς σε νησί!), όπου τραγουδάει με την εξαιρετική φωνή του. Μόλις λίγα χρόνια πριν είχε οριστικά "κρεμάσει τα γάντια του" ως τερματοφύλακας της ΑΕΚ.

Προσέξτε την σεναριακή συνάφεια με το "Εκείνες που δεν πρέπει ν' αγαπούν", όπου ο (ώριμος πλέον) Κωνσταντάρας έπαιζε έναν διαφορετικό ρόλο πλάι στην Άννα Καλουτά...

 

Έγκλημα στα Παρασκήνια (1960)

Φιλμ-νουάρ του 1960, σε σκηνοθεσία Ντίνου Κατσουρίδη και σενάριο ενός πολύ μεγάλου Αεκτζή: του "πατέρα" του ελληνικού αστυνομικού μυθιστορήματος, Γιάννη Μαρή!

Έγκλημα στα Παρασκήνια 1960

"Ο Ταμτάκος στο Ναυτικό"

Ο Μιχάλης Μόσιος δίνει ρέστα σαν "ναύτης Ταμτάκος", πλαισιωμένος από δύο σπουδαίους ηθοποιούς που, δυστυχώς, δεν υπάρχουν πια: τον Γιώργο Τζώρτζη και τον Σπύρο Μισθό.

Η ταινία είναι γυρισμένη στο Κέντρο Εκπαιδεύσεως "Κανελλόπουλος" του Π.Ν. - το θρυλικό ΚΕΚΑΝ για όσους υπηρετήσαμε εκεί...

Ενήλικος στο δωμάτιο, με ευθύνη ανηλίκου...

Ένας "ταξιδιωτικός οδηγός" για υποψήφιους θεατές μίας αμφιλεγόμενης ταινίας...

Έστω και για λόγους καλλιτεχνικής περιέργειας, έχω την ειλικρινή πρόθεση να δω σε πρώτη ευκαιρία την αμφιλεγόμενη νέα ταινία του Κώστα Γαβρά. Χωρίς όμως ποτέ να ξεχνώ ποιο είναι το πρόσωπο που η ταινία αυτή επιχειρεί να ηρωοποιήσει, μετατρέποντας έναν κυνικό, υπερφίαλο και νάρκισσο τυχοδιώκτη σε ρομαντικό ιδεολόγο επαναστάτη που, ως νέος Siegfried στο Götterdämmerung, τολμά να τα βάλει ολομόναχος με δυνάμεις πολύ πιο μεγάλες από εκείνον - και πέφτει ηρωικώς μαχόμενος!

Δεν θα ξεχάσω, για παράδειγμα, τον δόλιο τρόπο με τον οποίο μας αποκοίμισε βεβαιώνοντας ότι οι τράπεζες δεν επρόκειτο να κλείσουν, αφού κάτι τέτοιο "δεν προβλεπόταν". Και, στη συνέχεια, τον αυτάρεσκο κομπασμό του, «Αγάπη μου, έκλεισα τις τράπεζες» (“Honey, I just shut the banks”)! Κι εγώ, αφελής, καλόπιστος και αμελής συνάμα, που δεν είχα φροντίσει ως τότε να βγάλω κάρτες ή να μαζέψω λίγα μετρητά κάτω από το στρώμα, έζησα για μέρες κυριολεκτικά την εμπειρία της πείνας μετρώντας τα ψιλά στο πορτοφόλι μου για ένα κουλούρι ή μία τυρόπιτα, αφού βρέθηκα σχεδόν δίχως χρήματα (θα πήγαινα Δευτέρα πρωί στην τράπεζα να πάρω, τρομάρα μου!) ενώ έπρεπε να εξοικονομήσω και το τελευταίο ευρώ για άλλες ανάγκες σημαντικότερες κι απ' την τροφή (όπως ανελαστικά ιατρικά έξοδα)...

Ξέρω, θα μου πείτε ότι υπάρχουν στον κόσμο άνθρωποι που αισθάνονται τυχεροί αν μπορέσουν να εξασφαλίσουν έστω και το γεύμα μίας τυρόπιτας την ημέρα. Το γνωρίζω και ουδόλως το υποτιμώ ως πραγματικότητα. Όμως, αν κάποτε αποφασίσω να βιώσω την δυστυχία της πείνας του συνανθρώπου, υποβάλλοντας με Παρσιφαλική γενναιότητα τον εαυτό μου σε αυτόβουλη στέρηση τροφής, αυτό θα είναι ζήτημα προσωπικής επιλογής και όχι αποτέλεσμα της παράλογης ματαιοδοξίας ενός τυχοδιώκτη πολιτικού!

Ξαναγυρνώντας στον "ήρωα" της ταινίας, δεν θα ξεχάσω και τον ανάλγητο κυνισμό με τον οποίο απάντησε σε δημοσιογράφο της τηλεόρασης, όταν ο τελευταίος τον ρώτησε τι θα απογίνουν οι ηλικιωμένοι που μες στην αφόρητη ζέστη του καλοκαιριού ξεροστάλιαζαν με τις ώρες στις ουρές έξω απ’ τις τράπεζες. Όπως δεν θα ξεχάσω ποτέ την απόγνωση και το κλάμα ενός ανθρώπου προχωρημένης ηλικίας (το είδα με τα μάτια μου) που εκλιπαρούσε τον ατσαλάκωτο στην τράπεζα για λίγα μόνο μετρητά από τη σύνταξή του, ρωτώντας τον μάταια, με έκφραση απελπισίας που έλιωνε σίδερα: «Πώς θα ζήσουμε εγώ κι η γυναίκα μου;»...

Και δεν θα ξεχάσουμε, τέλος, τις "επαναστατημένες" κυρίες του Διαδικτύου που θεοποιούσαν τον νάρκισσο στα social media, έχοντάς τον συνειδητά ή όχι αναγάγει σε οιονεί υποκατάστατο των υπαρξιακών ανεκπλήρωτων της άνυδρης ζωής τους - και ρίχνοντας ακόμα περισσότερα ξύλα στη φωτιά της ματαιοδοξίας του. Βέβαια, για να είμαστε δίκαιοι, αυτό είναι το μόνο για το οποίο υπεύθυνος δεν ήταν ο ίδιος...

Όχι, γι' αυτό το "δημιουργικά ασαφές" (sic) μείγμα ακαδημαϊκού τσαρλατανισμού και πολιτικής δηθενιάς ίσως δεν άξιζε να γυριστεί ένα (έστω μέτριο) έργο κινηματογραφικής τέχνης από φημισμένο σκηνοθέτη. Θα το δούμε, εν τούτοις, για να διαμορφώσουμε προσωπική άποψη. Και, στο διάλειμμα, ίσως κεράσουμε συμβολικά τον εαυτό μας μία τυρόπιτα. Σαν εκείνες που μας κράτησαν στη ζωή το εφιαλτικό καλοκαίρι του 2015...

Aixmi.gr - ΤΟ ΒΗΜΑ

Αίνιγμα για... μυημένους Αεκτζήδες!

Το αίνιγμα: Σε ποια σκηνή κλασικής ελληνικής ταινίας πρωταγωνιστούν δύο γνωστοί Αεκτζήδες, αλλά μόνο ο ένας είναι... άνθρωπος;

Απάντηση: Δείτε το παρακάτω video

Νέα Σμύρνη: Όταν το μίσος ξεπερνά την Ιστορία...

Γράφει ο Γιάννης Ζουμπουλάκης, στο "Βήμα" :

...η ταινία (σ.σ: "1968") αξίζει την επιτυχία, είναι φτιαγμένη με αγάπη, έχει τις καλύτερες προθέσεις, είναι ωραίο σινεμά και εμμέσως καταδικάζει τον φανατισμό. Κρίμα που κάποιος κόσμος δεν το βλέπει έτσι, με αποτέλεσμα να συμβούν διάφορα παρατράγουδα σε κάποιες περιοχές της Αθήνας όπως η Νέα Σμύρνη, όπου ως και απειλές υπήρξαν από οργανωμένους οπαδούς του Πανιωνίου.
(...)
Μετά την προβολή της ταινίας σε κεντρική αίθουσα της Αθήνας, τον πλησίασαν και του έδωσαν τα συγχαρητήριά τους, δύο οπαδοί του Ολυμπιακού. «Ήταν πολύ συγκινημένοι» μου είπε ο Μπουλμέτης, «φαινόταν ότι μιλούσαν μέσα απ’ την καρδιά τους.»

Το έχουμε ξαναπεί: Αν κάπου μισούν την ΑΕΚ δεν είναι στον Πειραιά, αλλά στη Νέα Σμύρνη. Θεωρούν ότι μόνο αυτοί δικαιούνται να λέγονται πρόσφυγες! Να τους άκουγε η γιαγιά μου...

Διαβάστε το άρθρο

Κουίζ για... σινεφίλ Αεκτζήδες!

Ερώτηση: Στην επική ταινία "Η Οδύσσεια ενός ξεριζωμένου" (1969) υπάρχει μία σκηνή στην οποία πρωταγωνιστούν δύο γνωστοί Αεκτζήδες. Όμως, μόνο ο... ένας είναι άνθρωπος! Ποια είναι η σκηνή;

Απάντηση: Δείτε το video!

Το χώμα βάφτηκε κόκκινο (1965)

Σενάριο: Νίκος Φώσκολος
Σκηνοθεσία: Βασίλης Γεωργιάδης
Μουσική: Μίμης Πλέσσας

Το νησί των γενναίων (1959)

Σκηνοθεσία: Ντίμης (Δημήτρης) Δαδήρας
Σενάριο: Γιάννης Β. Ιωαννίδης
Μουσική: Μάνος Χατζιδάκις

Ορατότης μηδέν; Ή μήπως κάποιοι νομίζουν πως δεν βλέπουμε;

Γιατί έχω τόσο έντονη την αίσθηση πως τη σκηνή αυτή από την ταινία του Φώσκολου τη βλέπω συχνά τελευταία;

Όχι στον κινηματογράφο ή στην τηλεόραση. Μα κι ούτε στον ύπνο μου...



Ορατότης Μηδέν: Απόσπασμα από costaspap

Shock Corridor (1963)

Το κάθαρμα (1963)

Σενάριο: Νίκος Φώσκολος
Σκηνοθεσία: Κώστας Ανδρίτσος
Μουσική: Γιώργος Κατσαρός

Κοινωνία ώρα μηδέν (1966)

Σενάριο: Νίκος Φώσκολος
Σκηνοθεσία: Ντίνος Δημόπουλος
Μουσική: Γιάννης Μαρκόπουλος

Οργή (1962)

Σενάριο: Νίκος Φώσκολος
Σκηνοθεσία: Βασίλης Γεωργιάδης

Ο Μπαμπάς μου κι Εγώ (1963)

Σενάριο: Γιάννης Μαρής (κορυφαίος σεναριογράφος & Αεκτζής!)
Σκηνοθεσία: Ερρίκος Θαλασσινός

Έξω οι Κλέφτες (1961)

Ο καλύτερος Ορέστης Μακρής, μετά το "Η κυρά μας η μαμή"!

Η Θεανώ Ιωαννίδου (η γυναίκα του "Κλεφτοδήμου" Διονύση Παπαγιαννόπουλου στην ταινία) είναι εκείνη που "δάνεισε" τη φωνή της στην Υβόν Σανσόν, στην ταινία "Μια ζωή την έχουμε".

Η Αλίκη στο Ναυτικό (1961)

Γιατί μου άρεσε το «Ουζερί Τσιτσάνης»

Ομολογώ ότι μπήκα στην αίθουσα έμπλεος αρνητικών προϊδεασμών. Είχα δώσει ιδιαίτερα μεγάλο βάρος στις περισπούδαστες αναλύσεις γνωστών κριτικών κινηματογράφου που μιλούσαν για οιονεί τηλεσκηνοθεσία, τόνιζαν κάποιες αδυναμίες στο μοντάζ και επεσήμαιναν ορισμένα προβλήματα στην απόδοση των διαλόγων. Σε γνωστό εβδομαδιαίο περιοδικό, μάλιστα, η ταινία περιγραφόταν ως περίπου ανάξια σχολιασμού!

Όμως, δεν είναι τα τεχνικά χαρακτηριστικά στα οποία θα ήθελα να σταθώ μιλώντας για το «Ουζερί Τσιτσάνης» του Μανούσου Μανουσάκη. Η πραγματική ατυχία του ήταν ότι συνέπεσε χρονικά με τη μετριότατη και αρκούντως λαϊκιστική, αλλά ασύγκριτα περισσότερο «πιασάρικη» ταινία ενός trendy νεαρού σκηνοθέτη που ξέρει καλά την τέχνη να δημιουργεί υψηλές συγκινήσεις με κατασκευασμένες πραγματικότητες…

Ο ελληνικός κινηματογράφος έχει πάμπολλες φορές καταπιαστεί με τα εγκλήματα του φασισμού. (Προσωπικά, θεωρώ το «Αυτοί που μίλησαν με τον θάνατο» του Γιάννη Δαλιανίδη ως μία από τις κορυφαίες ταινίες του είδους.) Κάποιες φορές, εν τούτοις, ο καταγγελτικός λόγος προσπαθεί να αυτο-τεκμηριωθεί αγιογραφώντας τα θύματα. Εθιστήκαμε να βλέπουμε ταινίες όπου περιγράφονται οι κακοπάθειες της εμφυλιακής και μετεμφυλιακής Αριστεράς, ήταν όμως πάντοτε ταμπού να προβάλλονται οι (αδιαμφισβήτητα υπαρκτές) αδικοπραξίες της.

Τη σκυτάλη της αγιογράφησης έχει πάρει στον σύγχρονο ελληνικό κινηματογράφο η μετανάστευση. «Πληροφορηθήκαμε» πρόσφατα ότι η Ελλάδα είναι ένας τόπος όπου εκατοντάδες φασιστών κυκλοφορούν ανεμπόδιστα στους δρόμους επιδιδόμενοι στο σπορ της δολοφονίας μεταναστών, σαν να πρόκειται για κοινούς χομπίστες που βγαίνουν παρέα στο δάσος για κυνήγι! Φυσικά, «κακοί» μετανάστες δεν υπήρξαν ποτέ σ’ αυτή τη χώρα. Ή, κι αν υπήρξαν, ποιος θα καθόταν τώρα να φτιάξει ολόκληρη ταινία με θέμα τον μαρτυρικό θάνατο ενός ηλικιωμένου για λίγα ευρώ…

Φτάσαμε στα μέσα της δεύτερης δεκαετίας του 21ου αιώνα για να δούμε, επιτέλους, μια σοβαρή ιστορική προσέγγιση του ελληνικού σινεμά στο μεγαλύτερο έγκλημα του φασισμού (στην εκδοχή του ναζισμού): το εβραϊκό Ολοκαύτωμα! Τούτη τη φορά, τα θύματα ούτε ηρωοποιούνται ούτε καθαγιάζονται. Εξίσου με το αίσχος των Ελλήνων δωσίλογων, στο «Ουζερί Τσιτσάνης» δεν αποκρύπτονται και κάποιες δυσάρεστες αλήθειες για τους ίδιους τους Εβραίους, όπως ο θρησκευτικός τους ρατσισμός καθώς και το γεγονός ότι κάποιοι εξ αυτών συνεργάστηκαν με τον κατακτητή εναντίον του ίδιου τους του λαού.

Όπως ορθά παρατήρησε παρακαθήμενή μου ωραιοτάτη θεατής, ο Μανουσάκης αποφεύγει έξυπνα την παγίδα να κάνει την ταινία ένα «Τσιτσανικό» μιούζικαλ με φόντο, απλά, την κατοχική Θεσσαλονίκη (κάτι σαν μια ελληνική εκδοχή τού «Καμπαρέ»). Τα τραγούδια σκόπιμα ακούγονται αποσπασματικά, ίσα για να δώσουν τις απαραίτητες μουσικές πινελιές χωρίς να κλέψουν χρόνο από τα δρώμενα. Εξαιρετική και η διασκευή λαϊκών μουσικών θεμάτων από τον Θέμη Καραμουρατίδη για τις ανάγκες της πρωτότυπης μουσικής επένδυσης της ταινίας.

Όχι με διάθεση μιας αφ’ υψηλού σινεφίλ κριτικής, αλλά σαν απλός θεατής που βλέπει το σινεμά ως τέχνη που στοχεύει στην πνευματική και ψυχική ανύψωση, ομολογώ ότι η ταινία του Μανουσάκη, παρά τις όποιες τεχνικές αδυναμίες της, με οδήγησε στην έξοδο της αίθουσας με ένα αίσθημα υψηλής καλλιτεχνικής εμπειρίας. Κάτι που δεν συνέβη με τη νέα ταινία του ναρκισσευόμενου, σχετικά νεαρού σκηνοθέτη, που επιχείρησε να εκβιάσει το συναίσθημα του κοινού με λαϊκιστικές υπερβολές οι οποίες, κάποιες στιγμές, αγγίζουν τα όρια του κωμικού!

Και, μια και μιλάμε για το Ολοκαύτωμα: Το να δημιουργείς σκηνοθετικούς συνειρμούς παρομοιάζοντας μια σύγχρονη πολυεθνική με το Άουσβιτς, δεν είναι απλά λαϊκισμός. Είναι αληθινός εκχυδαϊσμός της Ιστορίας!

Aixmi.gr

Ίλιγγος (1963)

Μαζί με την "Ιστορία μιας ζωής", ίσως η κορυφαία ταινία της "κλασικής" (ασπρόμαυρης) δημιουργικής περιόδου του Γιάννη Δαλιανίδη, κι ένα από τα καλύτερα soundtracks του Μίμη Πλέσσα! Ύστερα ήρθε "Η Παριζιάνα". Και όλα τέλειωσαν...