Περί τυπολατρών και δικτατόρων: Ένας γρίφος για δυνατούς λύτες!

Τι θα μπορούσε, άραγε, να συνδέει τις παραπάνω (φαινομενικά άσχετες μεταξύ τους) ιστορικές φωτογραφίες;

Διαβάστε το άρθρο...

...και προσπαθήστε να λύσετε τον γρίφο!

Το φαινομενικό οξύμωρο ενός αριστερού μνημονίου

Η μονομανής προσκόλληση της μαρξιστικής συνιστώσας της Αριστεράς στο δόγμα που θέλει την πολιτική των μνημονίων να είναι ασύμβατη με τις αξίες του χώρου (σαν οι έννοιες «Αριστερά» και «μνημόνιο» να αποτελούν τους δύο αντίθετους πόλους ενός πολιτικού οξύμωρου) με παραπέμπει, μεταφορικά, σε μια δική μου εμπειρία στα χρόνια των μεταπτυχιακών σπουδών στην Αμερική.

Θέλοντας να «βαφτίσω» κατάλληλα μια μαθηματική έννοια στη διδακτορική διατριβή μου, χρησιμοποίησα (με περισσό θράσος, ομολογώ) τον νεολογισμό “internal exterior derivative”. Σαν να λέμε, «εσωτερική εξωτερική παράγωγος»! Κατά την παρουσίαση της διατριβής, ένα μέλος της επιτροπής διατύπωσε την αυτονόητη απορία: «Μα, πώς είναι δυνατό μια παράγωγος να είναι ταυτόχρονα εσωτερική και εξωτερική;» Χαμογέλασα γιατί περίμενα την ερώτηση: «Και όμως είναι: Αναφέρομαι στην εξωτερική παράγωγο που δρα στον εσωτερικό χώρο!»

Με άλλα λόγια, δύο έννοιες που φαινομενικά είναι αμοιβαία αποκλειστικές, είναι δυνατό να συνυπάρχουν αν η ισχύς τους είναι αλληλο-συμπληρωματική και όχι αλληλο-αναιρετική. Η εξωτερική παράγωγος δρα παντού, τόσο στον «εξωτερικό» χώρο (π.χ., στο χωροχρόνο) όσο και στον «εσωτερικό» (εκεί που παίρνουν τις τιμές τους κάποια πεδία που δεν είναι πάντα άμεσα μετρήσιμα). Ο νεολογισμός του θρασύτατου Έλληνα περιγράφει το κομμάτι της εξωτερικής παραγώγου που επιδρά στις εσωτερικές, μόνο, μεταβλητές.

Πολιτικοποιώντας, τώρα, την απορία του μέλους της επιτροπής διδακτορικού, αναρωτιόμαστε αν είναι δυνατό το (τρίτο) μνημόνιο να ενταχθεί σε μια αριστερή πολιτική. Η απάντηση εξαρτάται από το είδος της Αριστεράς που έχουμε κατά νου. Συγκεκριμένα, αν αναφερόμαστε στην Αριστερά του ουτοπικού δογματισμού τού χθες, ή σε εκείνη της ευέλικτης, ευπροσάρμοστης, πραγματικής πολιτικής τού σήμερα.

Η πρώτη Αριστερά θέτει ασυμβίβαστα μια σκουριασμένη ιδεολογία πάνω από κάθε άλλη αξία. Στην προσπάθεια να «καταργήσει τις κοινωνικές ανισότητες», καλοβλέπει ακόμα και την εθνική καταστροφή που εκ των πραγμάτων θα οδηγήσει σε ολική ισοπέδωση. Αποδέχεται την καθολική φτωχοποίηση των Ελλήνων και μιλά για μια πολιτική συσσιτίων, σαν να πρόκειται για ένα λαό που μόλις βγήκε από την Κατοχή του ‘41-44 και το μόνο στο οποίο μπορεί να ελπίζει είναι να μην πεθάνει της πείνας! Απεχθάνεται, κατά βάθος, την κατακόρυφη αύξηση του βιοτικού επιπέδου που πέτυχε η χώρα από το τέλος του εμφυλίου, αφού αυτό ήταν επίτευγμα των άσπονδων ιδεολογικών αντιπάλων (αν όχι εχθρών) που κυβέρνησαν διαχρονικά.

Είναι η Αριστερά τού «όχι σε όλα»… Της στείρας άρνησης δίχως δημιουργική θέση… Της λατρευτικής προσκόλλησης σε χρεοκοπημένα δόγματα αντί της αναζήτησης νέων δρόμων προς την κοινωνική δικαιοσύνη σε έναν κόσμο που συνεχώς μεταβάλλεται… Των «ξύλινων», χιλιοειπωμένων, δίχως ουσιαστικό περιεχόμενο, συνθημάτων στη θέση του τεκμηριωμένου λόγου… Του φανατισμού και της μισαλλοδοξίας αντί της υπεράσπισης της διαφορετικότητας, όπως επιτάσσει το δημοκρατικό ήθος αλλά και τα ιδεώδη της ίδιας της Αριστεράς ως αξιακού μεγέθους, εν γένει…

Μια τέτοια Αριστερά είναι φυσικό να ανθίσταται σε κάθε μορφή προόδου, αφού κάθε βήμα προς τα μπρος μεγαλώνει την απόσταση από τις ιστορικές αφετηρίες της. Γι’ αυτή την Αριστερά, η ιδέα της σύγχρονης, ενωμένης Ευρώπης ίσως να μη διαφοροποιείται ουσιαστικά, από άποψη ηθικής διάστασης, από το ίδιο το Τρίτο Ράιχ! (Αν και τίποτα δεν είναι, τελικά, απόλυτο, αφού το αισχρό «κοκτέιλ» Μολότοφ–Ρίμπεντροπ του 1939, και όσα επακολούθησαν ως το ξεκίνημα του «Μπαρμπαρόσα» το ‘41, θα αποτελούν ανεξίτηλους ιστορικούς λεκέδες στο βιογραφικό τού «υπαρκτού»…)

Όπως όμως προϊδεάσαμε τον αναγνώστη, αρχίζει σ’ αυτό τον τόπο να αχνοφαίνεται και μια άλλη Αριστερά. Δεν θα επιχειρήσουμε να περιγράψουμε τα χαρακτηριστικά της, αφού μόλις τώρα ξεκινήσαμε να τα καταγράφουμε και να ιχνογραφούμε το πολιτικό προφίλ της. Θα αρκεστούμε να πούμε πως πρόκειται για μια Αριστερά που φαίνεται πρόθυμη να υπερβεί τον εαυτό της (χωρίς, εν τούτοις, να απαρνηθεί τις θεμελιώδεις ανθρωπιστικές αξίες της) και να μετεξελιχθεί σε μια σύγχρονη πολιτική δύναμη που μπορεί και διαβάζει τα σημάδια των καιρών.

Γιατί, η «πολιτική των αιθέρων» χρεοκόπησε οριστικά, ευτυχώς ή δυστυχώς (ο καθένας διαλέγει και παίρνει, ανάλογα με την ιδεολογία του). Και, όσο κι αν κάποιοι καλοί φίλοι ανατριχιάζουν με την ιδέα του πολιτικού πραγματισμού, θα πρέπει να δεχθούμε, επιτέλους, το αυτονόητο: Αν δεν πατάς στη γη, κανένα γήινο πρόβλημα δεν πρόκειται να επιλύσεις!

Η νέα Αριστερά, λοιπόν, θα βρει τον τρόπο να εντάξει δημιουργικά ακόμα και ένα μνημόνιο (αναπόφευκτο, εν τέλει, και αναγκαίο κακό για τη σωτηρία της χώρας) στην πολιτική της ατζέντα. Φροντίζοντας παράλληλα, σε συμβατότητα με τις θεμελιώδεις αρχές της, να κατανεμηθούν τα βάρη κατά το δυνατόν δίκαια και με τη μέγιστη κοινωνική συναίνεση.

Τελικά, η λύση των μεγάλων προβλημάτων ίσως απαιτεί κάποιες φορές την υπέρβαση των στερεότυπων και την καταφυγή στο (φαινομενικά) οξύμωρο. Τόσο στα μαθηματικά, όσο και στην πολιτική. Βέβαια, στην πρώτη περίπτωση έχεις απέναντί σου απλά και μόνο κάποιους δογματικούς της επιστήμης που απεχθάνονται τις νέες ιδέες και τους τολμηρούς νεολογισμούς. Στην πολιτική, όμως, χρειάζεται να έρθεις αντιμέτωπος με τις αγκυλώσεις του ίδιου σου του παρελθόντος αλλά και με τις λυσσώδεις αντιδράσεις των «προοδευτικών» που αρνούνται την πρόοδο.

Ένα είναι σίγουρο: Δεν έχεις δικαίωμα να αποτύχεις!

* Ο Κώστας Παπαχρήστου καταζητείται διεθνώς για πρόκληση ανήκεστης βλάβης στην καθαρότητα των μαθηματικών εννοιών, καθώς και ως αμετανόητος οπαδός της ΑΕΚ!

Aixmi.gr

Inter Milan 0-0 AEK Athens (Friendly) 16/08/2015

Σαρλίζ Θερόν: Η καλλιτέχνης που κάποτε εκτιμήσαμε…

Διαβάζω στο Aixmi.gr ότι «Η Σαρλίζ Θερόν έγινε 40 και δηλώνει: Με τίποτα δεν θα γύρναγα στα 20!». Της ευχόμαστε να τα χιλιάσει και να ζήσει μια ευτυχισμένη ζωή με τα παιδιά της που υπεραγαπά! Όπως και της ευχόμαστε να ξανακερδίσει κάποτε την εκτίμησή μας στο πρόσωπό της, που την τραυμάτισε σοβαρά (αν όχι ανεπανόρθωτα) μια κακογουστιά ρατσιστικού χαρακτήρα κατά τη διάρκεια δημόσιας ομιλίας σε «αντιρατσιστική»(!) εκδήλωση τον Μάρτιο του 2012.

Τις απόψεις μας τις είχαμε εκθέσει τότε σε άρθρο στο «Βήμα», το οποίο έγινε δεκτό με έντονες ενστάσεις – ακόμα και ειρωνείες – από μερίδα αναγνωστών της εφημερίδας. Παραθέτω εκτενές απόσπασμα του άρθρου, στις θέσεις του οποίου εμμένω μια και δεν κατέγραψα ως τώρα μια ανατρεπτική τοποθέτηση της φημισμένης ηθοποιού:

—————————————–

Αν δεχθούμε ότι σκοπός της Τέχνης είναι η υπηρέτηση του ωραίου, τότε το ελάχιστο που δικαιούμαστε να περιμένουμε από έναν καλλιτέχνη είναι η επίδειξη ενός κάποιου καλού γούστου και μιας σχετικά υψηλής αισθητικής. Στην πράξη, βέβαια, δεν συμβαίνει πάντα κάτι τέτοιο…

Σε παλιότερα κείμενά μας εξήραμε τον επαγγελματισμό της Νοτιοαφρικανής ηθοποιού Σαρλίζ Θερόν (Charlize Theron) έτσι όπως αυτός αναδείχθηκε στην ταινία “Monster”, σε έναν ρόλο που της χάρισε το Όσκαρ ερμηνείας το 2004. Η αλήθεια είναι ότι η Θερόν δεν κατάφερε να μας εντυπωσιάσει ποτέ ξανά – όπως και ποτέ πριν: υπήρξε, θα έλεγα, η μεγάλη ηθοποιός του ενός μοναδικού ρόλου!

Η ηθοποιός, εν τούτοις, αξιοποίησε επικοινωνιακά την επιτυχία της στο “Monster”, του οποίου υπήρξε και συμπαραγωγός. Σύμφωνα με την μονόπλευρη οπτική της ταινίας, η κατά συρροή δολοφόνος Aileen Wuornos (υπαρκτό πρόσωπο, το οποίο υποδύθηκε η Θερόν) έφτασε στο έγκλημα παρασυρμένη από το πάθος της για μια άλλη γυναίκα, την οποία συντηρούσε ληστεύοντας τα θύματά της. Έτσι, αντί βιογραφικού στιγμιότυπου μιας αδίστακτης δολοφόνου, η ταινία πήρε το χαρακτήρα χρονικού ενός ρομαντικού παραστρατήματος όπου το έγκλημα έρχεται ως μοιραίο επιστέγασμα του πάθους. Και το ίδιο αυτό πάθος, λόγω της ερωτικής ιδιαιτερότητάς του, πρόσφερε στην ταινία – και στην ίδια την πρωταγωνίστρια – περίοπτη θέση στο χώρο του ακτιβισμού υπέρ των ανθρωπίνων δικαιωμάτων!

Και εδώ φτάνουμε στο οξύμωρο που αποκαλύπτει την υποκρισία (αλλά και την κακογουστιά) τόσο της ίδιας της ηθοποιού, όσο και κάποιων που ισχυρίζονται πως μάχονται για υψηλές ανθρώπινες αξίες. Τον Μάρτιο του 2012, η Θερόν κλήθηκε να παραλάβει ειδικό βραβείο ως αναγνώριση της «προσφοράς της» στον αγώνα για τα «ανθρώπινα δικαιώματα».

Παραλαμβάνοντας το βραβείο υπό τα παρατεταμένα χειροκροτήματα ενός ενθουσιώδους ακροατηρίου, ξεκίνησε την καθιερωμένη σε αυτές τις περιπτώσεις ομιλία εκθειάζοντας σαν κοινό «λιγούρι» (ζητώ συγνώμη για την έκφραση) τις ιδιαίτερες ανατομικές λεπτομέρειες του παρουσιαστή της εκδήλωσης, ενός ανερχόμενου ηθοποιού με τον οποίο επρόκειτο να συμπρωταγωνιστήσει στην επόμενη ταινία της. Χλεύασε μάλιστα δημόσια – χωρίς εν τούτοις να τους κατονομάσει – προγενέστερους συμπρωταγωνιστές της των οποίων τα «προσόντα» ήταν, κατά τη γνώμη της, «ανυπόληπτα»!

Πέρα από το αντιαισθητικό κιτς που αποπνέει, η ομιλία της Θερόν υποκρύπτει (για να μην πω φανερώνει απροκάλυπτα) μια ρατσιστικού τύπου θεώρηση των ερωτικών σχέσεων. Και το οξύμωρο στο οποίο αναφερθήκαμε παραπάνω έγκειται ακριβώς στο γεγονός ότι η κακόγουστη αυτή παράσταση (στην ουσία, μια ευτελούς αισθητικής διαφήμιση για την επόμενη ταινία της) δόθηκε στο πλαίσιο μιας δημόσιας εκδήλωσης με θέμα, υποτίθεται, τα ανθρώπινα δικαιώματα, παρουσία ενός παραληρούντος ακροατηρίου αποτελούμενου στο μεγαλύτερο μέρος του από ανθρώπους που διακηρύσσουν με κάθε ευκαιρία πως είναι θύματα μιας ιδιαίτερης μορφής κοινωνικού «ρατσισμού»…

—————————————–

Ο αναγνώστης μπορεί να δει το σχετικό video εδώ:

https://youtu.be/xL2gztTT_aI

Ξαναβλέποντάς το ακόμα και σήμερα, η αντίδρασή μου μένει πάντα ίδια:

“This is disgusting, Charlize!”

Παρ’ όλα αυτά, εύχομαι τα καλύτερα στην ηθοποιό που σαραντάρισε. Κάποτε με είχε εντυπωσιάσει πολύ, όχι για την όψη της (δεν τη θεώρησα ποτέ ελκυστική με βάση τα δικά μου κριτήρια αισθητικής) αλλά ακριβώς γιατί στραπατσάρισε την εικόνα της για να υπηρετήσει πιστά και ασυμβίβαστα την Τέχνη της. Στη συνέχεια με απογοήτευσε με τον ωφελιμιστικό – κάποιες φορές και φτηνό – τρόπο που διαχειρίστηκε την επιτυχία της.

Σήμερα, ώριμη πια, ελπίζουμε να μας ξανακερδίσει. Ποιος ξέρει… ίσως με μια άλλη συγκλονιστική ερμηνεία που θα δονεί τις χορδές της συνείδησης αντί να θωπεύει την ανατομική αυταρέσκεια ενός μάτσο ειδώλου απ’ αυτά που το Χόλυγουντ παράγει με το κιλό.

Εμείς εδώ, εξ άλλου, τέτοια ψωνισμένα «είδωλα» δεν τα αξιοποιούμε στέλνοντάς τα στη «Φίνος Φιλμς»: τους αναθέτουμε απλά το Υπουργείο Οικονομικών!

Aixmi.gr

Aekman !!

Η φωτό είναι ευγενική προσφορά από τον αναγνώστη και καλό μου φίλο Kyriakos-the-Legend που, αν και Ολυμπιακός, εκτιμά την ΑΕΚ! Ιδιαίτερα κάποιες συνεπώνυμές μου αθλήτριες στίβου...

ΑΕΚ - Μίετζ Λέγκνιτσα 2-0

Όσα (δεν) παίρνει μαζί ο χρόνος…

Το κείμενο που ακολουθεί είναι ελαφρώς ετεροχρονισμένο σε σχέση με την τρέχουσα επικαιρότητα, και κάποιοι αναγνώστες ίσως το προσπεράσουν ως ανεπίκαιρο. Κάνοντας, εν τούτοις, κατάχρηση της φιλοξενίας του παρόντος ιστότοπου, παίρνω την πρωτοβουλία να το παρουσιάσω…

——————————————-

Η πρόσφατη απόφαση της κυβέρνησης να θέσει υπό την αίρεση του ελληνικού λαού, μέσω δημοψηφίσματος, την εθνική δανειακή συμφωνία έχει προκαλέσει, όπως είναι φυσικό, μεγάλη αναστάτωση και πολλές συζητήσεις, εντός και εκτός συνόρων.

Και επειδή πολλοί θα σπεύσουν να καταθέσουν μετά παρρησίας τις απόψεις τους υπέρ ή κατά της απόφασης αυτής, ας επιχειρήσουμε, με τρόπο κατά το δυνατόν επιγραμματικό, μια αποτίμηση των πολιτικών και κοινωνικών θέσεων ή δράσεων που οδήγησαν σε αυτή την εξέλιξη:

1. Κυβέρνηση: Στάθηκε ανίκανη να ανταποκριθεί με υπευθυνότητα και πυγμή στον ίδιο της τον θεσμικό ρόλο. Ανεπίτρεπτες καθυστερήσεις στην εφαρμογή αποφάσεων τις οποίες είχε διεθνώς προσυπογράψει (καθιστώντας έτσι τη χώρα αναξιόπιστη), συνεχείς παλινωδίες και ατέλειωτες αναθεωρήσεις στην υλοποίηση αναγκαίων μεταρρυθμίσεων (οι οποίες στην αρχική τους εκδοχή δεν ήταν κοινωνικά τόσο απάνθρωπες όσο αυτές που καλούνται σήμερα να αποδεχθούν οι πολίτες), πολιτικά κακόγουστες εσωτερικές κομματικές αντινομίες, αδυναμία αντιμετώπισης οργανωμένων συμφερόντων στο εσωτερικό… Τώρα, μεταθέτει το βάρος της ευθύνης της αποτυχίας της στις πλάτες των πολιτών.

2. Αξιωματική Αντιπολίτευση: Μικρόψυχη και κοντόφθαλμη (διαχρονική παθογένεια, δυστυχώς, του πολιτικού μας συστήματος, ανεξαρτήτως συγκυριακών κομματικών συσχετισμών). Δεν στήριξε ουσιαστικά (ει μη μόνον περιστασιακά και προσχηματικά) καμία διεθνή προσπάθεια της χώρας, φοβούμενη προφανώς ότι μία διεθνής επιτυχία της Ελλάδας θα πιστωνόταν προσωπικά στον βασικό πολιτικό της αντίπαλο. Λοιδορεί την κυβέρνηση για την επιλογή της να θέσει υπό αίρεση μια συμφωνία την οποία η ίδια (η αντιπολίτευση) είχε φωτογραφίσει ως περίπου εθνική μειοδοσία!

3. Κοινοβουλευτική Αριστερά: Ήταν εκείνη που διακήρυσσε σε όλους τους τόνους ότι οι αποφάσεις για κρίσιμα εθνικά ζητήματα ανήκουν στο λαό, όχι στην κυβέρνηση. Επομένως, δεν έχει κανένα λόγο να είναι δυσαρεστημένη με αυτή την εξέλιξη.

4. Συνδικάτα: Επί χρόνια γονατίζουν την εθνική οικονομία, ανθιστάμενα (ενίοτε με υπέρμετρη βιαιότητα) σε οποιαδήποτε απόπειρα εξορθολογισμού και εξυγίανσής της. Η αιχμή του δόρατος ενός μηχανισμού που οδηγεί με μαθηματική ακρίβεια τη χώρα εκτός Ευρώπης. Προφανώς θεωρούν ότι, με την επιστροφή στο εθνικό νόμισμα θα διεκδικήσουν περισσότερα προνόμια για λογαριασμό των κοινωνικών ομάδων τις οποίες εκπροσωπούν.

5. Αγανακτισμένοι Πολίτες: Αφού η κατά τεκμήριο ανήμπορη κυβέρνηση τους πετάει το «μπαλάκι» της λήψης κρίσιμων εθνικών αποφάσεων, ιδού η ευκαιρία να «κυβερνήσουν»! Το ερώτημα είναι, ποιους θα βρουν να προπηλακίσουν, και εναντίον ποίων θα βιαιοπραγήσουν, την επόμενη μέρα…

6. Ευρωπαίοι Εταίροι: Θα πρέπει, επιτέλους, να διδαχθούν ότι ακόμα και τον ηττημένο τον αφήνεις να αποχωρήσει από το στάδιο με κάποιο αίσθημα αξιοπρέπειας, ιδιαίτερα μάλιστα αν πρόκειται για έναν ολόκληρο λαό. Οι πρόσφατες κυνικές δηλώσεις του Γερμανού υπουργού Οικονομικών περί εκχώρησης «μέρους» της εθνικής κυριαρχίας της χώρας, με στόχο, υποτίθεται, την αποθάρρυνση άλλων ευρωπαϊκών χωρών που θα ήθελαν να διεκδικήσουν παρόμοια οικονομική στήριξη, αποτελούν μνημείο πολιτικού ερασιτεχνισμού, αν δεν φανερώνουν κάτι βαθύτερο και προμελετημένο…

Το συμπέρασμα είναι ότι, στην ιστορία τού εν δυνάμει αυτοκαταστροφικού δημοψηφίσματος που ανακοινώθηκε, δεν υπάρχουν αθώοι και ένοχοι. Ή μάλλον, σωστότερα, δεν υπάρχουν αθώοι!

——————————————-

Στο σημείο αυτό, αισθάνομαι την υποχρέωση να εξηγήσω στον αναγνώστη τη σκοπιμότητα υποβολής προς δημοσίευση ενός κειμένου που θα έπρεπε να είχε από καιρό πάρει το δρόμο για τον κάδο με τα «ληγμένα». Τι νόημα έχει, π.χ., να ανακυκλώνουμε συζητήσεις για το διαβόητο δημοψήφισμα, τη στιγμή που ακόμα κι αυτοί που το προκάλεσαν δείχνουν να έχουν ήδη προσανατολίσει αλλιώς την πυξίδα τους;

Ας δούμε, λοιπόν, την ιστορία αυτού του κειμένου:

Πρωινό 1ης Νοεμβρίου, 2011… Λίγες ώρες πριν, ο Γιώργος Παπανδρέου, πρωθυπουργός τότε της χώρας, είχε αναγγείλει το μοιραίο, για το πολιτικό του μέλλον, δημοψήφισμα που δεν έγινε ποτέ. Στην ηλεκτρονική έκδοση της «Ελευθεροτυπίας» δημοσιεύεται ένα από τα πρώτα άρθρα γνώμης εκείνης της μέρας, γραμμένο κάπως βιαστικά τα ξημερώματα…

Καθώς το ξανακοιτούσα σήμερα, ύστερα από κάπου τέσσερα χρόνια που το ‘χα ξεχασμένο, μπήκα στον πειρασμό να στήσω μια φάρσα: να το (ξανα)στείλω για δημοσίευση με σημερινή ημερομηνία! Έτσι, για να δω αν μπορούμε να ζυγίσουμε τη χρονική απόσταση. Ή αν, τελικά, «όλα τριγύρω αλλάζουνε, κι όλα τα ίδια μένουν». Το συμπέρασμα μάλλον αναμενόμενο…

Για την ιστορία, δείτε το πρωτότυπο κείμενο με τίτλο «Κανένας αθώος!»:

http://dialogoi.enet.gr/post/%CE%BA%CE%B1%CE%BD%CE%AD%CE%BD%CE%B1%CF%82-%CE%B1%CE%B8%CF%8E%CE%BF%CF%82

Aixmi.gr

Πολιτικά διδάγματα από μια συμφωνία του Τσαϊκόφσκι

Ο Τσαϊκόφσκι υπήρξε μεγάλος συμφωνιστής. Όσοι του αρνούνται αυτή την ιδιότητα μάλλον δεν έχουν μελετήσει προσεκτικά το έργο του. Ακόμα και η κορυφαία όπερά του, η «Ντάμα Πίκα», είναι από άποψη δομής μια «συμφωνία» τεράστιων διαστάσεων που θυμίζει τις γιγάντιες συμφωνικές δομές του Γκούσταβ Μάλερ, με τα τρία οπερατικά λάιτ-μοτίφ στο ρόλο των βασικών θεμάτων.

Το συμφωνικό χάρισμα του Τσαϊκόφσκι, το οποίο γίνεται ιδιαίτερα φανερό στην Τέταρτη Συμφωνία, στη Συμφωνία Μάνφρεντ και στη Σερενάτα Εγχόρδων, έγκειται εκτός των άλλων και στην ικανότητά του να «παίζει» με τη νοημοσύνη του ακροατή μέσω της χρήσης μουσικών υπαινιγμών που δύσκολα γίνονται αντιληπτοί σε πρώτη ακρόαση. Δηλαδή, ο συνθέτης εισάγει ένα «νέο» μουσικό θέμα στο φινάλε του έργου, για να αφήσει αργότερα να φανεί πως το θέμα αυτό δεν είναι παρά επιτυχημένο «καμουφλάζ» ενός βασικού θέματος της συμφωνικής δομής, το οποίο έχει ήδη ακουστεί και αναπτυχθεί σε προηγούμενα μέρη.

Πέραν της αδιαμφισβήτητης μουσικής ιδιοφυΐας του Τσαϊκόφσκι, η χρήση μιας υπαινικτικής γραφής θα μπορούσε ίσως να αποδοθεί εν μέρει και στην ιδιαίτερη φύση και ψυχοσύνθεση του καλλιτέχνη, χαρακτηριστικά που ο ίδιος είχε δυσκολία να αποδεχθεί...

Όσο κι αν φαίνεται περίεργο, τις μουσικολογικές αυτές σκέψεις έκανα όχι μετά από ακρόαση κάποιου συμφωνικού έργου του μεγάλου Ρώσου, αλλά με αφορμή τις πρόσφατες πολιτικές εξελίξεις στη χώρα μας. Τον τελευταίο καιρό έχουμε γίνει αποδέκτες απίστευτων αποκαλύψεων που αγγίζουν, αν όχι ξεπερνούν, τα όρια ενός εθνικού εφιάλτη!

Αποκαλύπτονται σχέδια μεθοδευμένης χρεοκοπίας της χώρας και καθολικής φτωχοποίησης των Ελλήνων, στο πλαίσιο μιας σχεδόν διαστροφικής αντίληψης της επίτευξης «κοινωνικής δικαιοσύνης» μέσω γενικευμένης ισοπέδωσης. Μάθαμε για σχέδια εθνικοποίησης των τραπεζών με βέβαιη την παράλληλη εξανέμιση των καταθέσεων αφού, στην αναχρονιστική λογική του μαρξιστικού πουριτανισμού, οι έχοντες τραπεζικές καταθέσεις ανήκουν στην επαίσχυντη κατηγορία των «βολεμένων αστών» και πρέπει να υποστούν την ανάλογη τιμωρία προς όφελος αυτών που δεν έχουν ένα ευρώ στην άκρη. (Το ότι οι αληθινά βολεμένοι έχουν ήδη στείλει τις καταθέσεις τους σε ασφαλείς παραδείσους μακριά από τη χώρα, στην οποία μένουν πιστοί μόνο κάποιοι μικρο-καταθέτες, μάλλον υπερβαίνει τα αντιληπτικά όρια του επαναστατικού δογματισμού...)

Ακούσαμε για σχέδια διανομής τροφίμων και βασικών ειδών διαβίωσης με το δελτίο, ακόμα και για συσσίτια που παραπέμπουν σε τραγικές μνήμες Κατοχής. Διαπιστώσαμε μια βαθιά κρυμμένη αντιπάθεια, αν όχι ανοιχτή εχθρότητα, για οποιαδήποτε εκδοχή και διαβάθμιση ελεύθερης αγοράς, κάτι που πιστοποιείται από την αδιάφορη στάση του συστήματος μπροστά στην οικονομική καταστροφή και την απόγνωση ακόμα και των μικρο-ιδιοκτητών επιχειρήσεων της γειτονιάς, αποτέλεσμα εγκληματικών πολιτικών του οικονομικού – και όχι μόνο – επιτελείου της κυβέρνησης.

Το τραγικότερο και πολιτικά κυνικότερο όλων: Γίναμε μάρτυρες της απάνθρωπης μεταχείρισης των ηλικιωμένων (ειδικά κατά την εβδομάδα που μεσολάβησε από την προκήρυξη ως τη διεξαγωγή του μοιραίου δημοψηφίσματος), πράγμα που δεν μπορεί αλλιώς να ερμηνευτεί παρά με το δεδομένο ότι, στατιστικά, οι άνθρωποι αυτοί δεν ανήκουν στο συμπαγή πυρήνα της εκλογικής «πελατείας» του κυβερνώντος κόμματος.

Αντίθετα, είδαμε ένα συστηματικό προπαγανδιστικό «χαϊδολόγημα» της νέας γενιάς, ιδιαίτερα εκείνου του κομματιού της που δεν έχει κατορθώσει να βρει μια θέση στην αγορά εργασίας. Όσο κι αν σε κάποιους ακούγεται ανατριχιαστικό, υπήρχαν νέα παιδιά που περίμεναν ανυπόμονα τη στιγμή που το μαρξιστικό καθεστώς «θα τα πάρει» από τους «βολεμένους» για να τα μοιράσει «δίκαια» σ’ αυτούς που ζητούν μια ευκαιρία για δουλειά και αξιοπρεπή επιβίωση. Μια ματιά στα απίστευτης αγριότητας σχόλια που μαζικά αναρτήθηκαν προ του δημοψηφίσματος στα social media, θα αρκούσε για να αντιληφθεί κανείς το μέγεθος των προσδοκιών που έντεχνα καλλιεργήθηκαν. Παραθέτω και μια προσωπική εμπειρία:

Ήταν, αν θυμάμαι καλά, Κυριακή μετά την προκήρυξη του δημοψηφίσματος. Κατηφόριζα προς το μετρό, όταν βρέθηκα μπροστά σε ένα πρόχειρο κιόσκι του ΣΥΡΙΖΑ όπου μια παρέα νεαρών (αγόρια και κορίτσια) μοίραζαν προπαγανδιστικά φυλλάδια υπέρ του ‘ΟΧΙ’. Κοντοστάθηκα να ρίξω μια ματιά και, με την ευκαιρία, επιχείρησα να ξεκινήσω μια κουβέντα. Τους ρώτησα ποια θα ήταν η επόμενη μέρα αν το αποτέλεσμα ήταν ‘ΟΧΙ’, και το μόνο που εισέπραξα ήταν γενικόλογες ηρωικές ρητορείες και αφορισμοί κατά των πολιτικών δυνάμεων «των μνημονίων», χωρίς ίχνος σαφούς τοποθέτησης.

Όταν επέμεινα στην ερώτηση, μου έσκασαν τελικά το μυστικό: Πανικόβλητες οι δυνάμεις της Ευρώπης μπροστά στη θέληση του ελληνικού λαού, θα υποτάσσονταν και θα μας πρόσφεραν γη και ύδωρ προκειμένου να μην αποχωρήσουμε από την ευρωπαϊκή οικογένεια! Κατάλαβα ότι δεν είχε νόημα να συνεχίσω τη συζήτηση, έτσι έκανα να φύγω, λέγοντας: «Αν βρεθούμε ξανά εδώ την ερχόμενη Δευτέρα, θα έχουμε την ευκαιρία να σχολιάσουμε το αποτέλεσμα.»

Το πρόσωπο μιας κοπέλας που καθόταν ως τότε σιωπηλή, πήρε ξάφνου μια άγρια όψη που με τρόμαξε: «Αν είσαι απ’ αυτούς που θα ψηφίσουν ‘ΝΑΙ’, δεν θα ‘χω να πω τίποτα μαζί σου τη Δευτέρα. Από κείνη τη στιγμή και μετά, θα είσαι εχθρός μου!» Τους είπα πως η ακραία αυτή θέση καταδεικνύει το πόσο πράγματι δίχασε τον ελληνικό λαό αυτό το δημοψήφισμα. Ένας νεαρός φάνηκε να δαγκώνεται για την επικοινωνιακή γκάφα της συντρόφισσας και βάλθηκε ευθύς να τη δικαιολογήσει, λέγοντας πως δεν το εννοούσε έτσι ακριβώς όπως το εξέφρασε.

Από μια άλλη κοπέλα, τότε, δέχθηκα μια προσωπική ερώτηση διατυπωμένη σε τρίτο πρόσωπο: «Ας μας πει ο κύριος, εργάζεται;» Της απάντησα πως είμαι εκπαιδευτικός. Υποδέχθηκε την απάντησή μου με το θριαμβευτικό ύφος ανθρώπου που μόλις ξεσκέπασε μια σκοτεινή σκευωρία: «Α, έτσι πες μου! Είδατε, ο κύριος ανήκει στους βολεμένους!» Η πρώτη κοπέλα σήκωσε ακόμα πιο πολύ την ένταση καθώς άρχισε να μιλά για το πρόβλημα χρόνιας ανεργίας που αντιμετώπιζαν όλα τα μέλη της παρέας. Όμως, κάποια στιγμή ξέφυγε: «Ξέρεις τι είναι να σου σπάσουν οι μπάτσοι το κεφάλι; Εσένα σου το ‘χουν σπάσει ποτέ;»

Έκανα τη μάλλον αφελή ερώτηση αν ένα σπασμένο κεφάλι θα αποτελούσε τεκμήριο αξιοπιστίας μου ως συνομιλητή, αλλά εκείνη δεν άκουγε πια: ήμουν ο «εχθρός» που έπρεπε με κάθε τρόπο να εξοντωθεί! Κατάλαβα ότι η παρατεινόμενη παραμονή μου στο κιόσκι θα μπορούσε να οδηγήσει σε επικίνδυνες κλιμακώσεις, και έφυγα χαιρετώντας βιαστικά. Η δεύτερη κοπέλα είχε τον τελευταίο, νικητήριο λόγο: «Ε, βέβαια, του τελείωσαν τα επιχειρήματα και το βάζει στα πόδια!»

Ομολογώ ότι δεν το άκουσα να αρθρώνεται επί λέξει, μπορούσα όμως να το διαβάσω στα μάτια τους που ξεχείλιζαν από θυμό: «Περίμενε να ‘ρθει η Δευτέρα και θα τα πούμε με όλους εσάς τους βολεμένους!» Κι αν δεν το άκουσα εγώ, το άκουσε συγγενικό μου πρόσωπο προχωρημένης ηλικίας από επιστήθια, υποτίθεται, φίλη! Κάποιοι επιχείρησαν να διχοτομήσουν την κοινωνία στήνοντας αριστοτεχνικά και δόλια το τερέν μιας εμφύλιας διαμάχης. Και θα πετύχαιναν τους στόχους τους αν οι ίδιες οι συγκυρίες δεν ανέτρεπαν με τρόπο δραματικό τα σχέδιά τους...

Βέβαια, εκτός από τους πολιτικούς, το ρόλο τους στο κλίμα της πόλωσης έπαιξαν και κάποιες χαρισματικές γραφίδες. Δεν πάει καιρός που διάβασα εδώ στο Aixmi.gr ένα κείμενο γραμμένο από ιδιαίτερα αξιόλογο αρθρογράφο που εμφανώς πρόσκειται στο σκληρό πυρήνα των μαρξιστών του κυβερνώντος κόμματος. Αφορούσε το επικείμενο, τότε, δημοψήφισμα, το οποίο ο αρθρογράφος περιέγραφε ως πεδίο ανάδειξης μιας ταξικής πάλης ανάμεσα σ’ αυτούς που ακόμα έχουν κάτι να χάσουν, κι εκείνους που δεν έχουν να χάσουν τίποτα αφού τα έχουν χάσει όλα. Η ηθική σκιαγράφηση των δύο τάξεων ήταν σαφώς (αν και αρκούντως διακριτικά) ετεροβαρής, με τη λιγότερο προνομιούχα τάξη να εμφανίζεται ως έχουσα το ηθικό πλεονέκτημα, πράγμα που (υπαινικτικά) θα μπορούσε να «δικαιολογήσει» αισθήματα θυμού κι εμπάθειας απέναντι στους «βολεμένους»...

Πού υπεισέρχεται ο Τσαϊκόφσκι σε όλα αυτά; Στο ότι κακώς εκπλαγήκαμε – αν όχι ανατριχιάσαμε – τον τελευταίο καιρό καθώς έβγαιναν στην επιφάνεια τα σχέδια των ακραίων «ιδεολόγων» του ΣΥΡΙΖΑ (εν επιγνώσει ή όχι του πρωθυπουργού, αυτό μένει να διερευνηθεί) για το μέλλον της χώρας και το πεπρωμένο του λαού της. Τα σημάδια ήταν εκεί εξαρχής, σαν μουσικά θέματα Τσαϊκοφσκικής συμφωνίας που δεν έχουν ακόμα αποκαλύψει όλα τους τα μυστικά, αναμένοντας το φινάλε του έργου για να αναδείξουν την πλήρη, την αυθεντική τους μορφή. Καταλαμβάνοντας απροετοίμαστο τον ακροατή που αφέθηκε να παρασυρθεί από την απατηλή γοητεία της φαινομενολογίας, μη μπορώντας να αντιληφθεί τις υπόγειες διασυνδέσεις ανάμεσα στα επιφαινόμενα.

Στο άρθρο «Φοβάμαι τους θυμωμένους!» (http://www.tovima.gr/opinions/useropinions/article/?aid=459837), δημοσιευμένο στο «Βήμα» τον Μάιο του 2012 κι ενώ η χώρα βρισκόταν σε παρατεταμένη προεκλογική περίοδο, είχαμε γράψει:

Ο θυμός γίνεται τόσο πιο επικίνδυνος, όσο πιο ανώριμος είναι ο φορέας του που καλείται να τον διαχειριστεί. Αν η θέα ενός γεμάτου όπλου στα χέρια ενός θυμωμένου ενήλικα φοβίζει, στα χέρια ενός θυμωμένου παιδιού τρομοκρατεί! Όπως, προσωπικά, με τρομοκρατούν τα «οπλοφορούντα» οργισμένα «παιδιά» που παρελαύνουν κατά συρροή τις μέρες αυτές στους δέκτες των τηλεοράσεών μας. Και αναφέρομαι στους διάφορους εκπροσώπους του πολιτικού φορέα που διεκδικεί την κατάληψη της εξουσίας με σκοπό το γκρέμισμα και ξαναχτίσιμο της χώρας απ’ την αρχή. Με κύριο – αν όχι μοναδικό – υλικό ανοικοδόμησης τον ίδιο το θυμό, τόσο του λαού-ψηφοφόρου όσο και των επίδοξων εξουσιαστών!

Με τρομάζουν τα αλλοιωμένα από την οργή χαρακτηριστικά των προσώπων, η υστερική οξύτητα της φωνής που κραυγάζει αδιάκοπα, οι νευρικές κινήσεις των χεριών που μάταια προσπαθούν να υποκαταστήσουν τον πειστικό λόγο, ο αγχώδης ρυθμός μιας ομιλίας κενής περιεχομένου όπου τη θέση των σοβαρών πολιτικών επιχειρημάτων έχουν καταλάβει τετριμμένα, μονότονα επαναλαμβανόμενα συνθήματα του πεζοδρομίου...

Με τρομάζει η θνησιγενής φύση των πραγμάτων που χτίζονται πάνω στο θυμό. Γιατί, μόλις η θυμωμένη γενιά καταλάβει την εξουσία, ο θυμός της μοιραία θα εκτονωθεί. Μαζί θα εκλείψει και η μοναδική πρώτη ύλη που τώρα νοηματοδοτεί και προσανατολίζει την πολιτική της στόχευση. Και το κενό που θ’ απομείνει δύσκολα θα καλυφθεί, αφού ο θυμός στην προκειμένη περίπτωση είναι κάτι σαν τους καβαφικούς βαρβάρους: είναι κακό πράγμα να τον έχει κανείς, όμως ακόμα χειρότερο πράγμα είναι η απουσία του!

Το άρθρο εκείνο, μακριά από το να προβλέπει τα μελλούμενα, επιχείρησε να αναδείξει τον κίνδυνο που εμπεριείχε το πείραμα υποκατάστασης της πραγματικής πολιτικής από μια πολιτική του θυμικού. Και, όπως έγινε τελικά φανερό, ο θυμός δεν ήταν μόνο ένα λαϊκίστικο πολιτικό τέχνασμα για χειραγώγηση των μαζών με στόχο την κατάληψη της εξουσίας. Ούτε καν ένα γνήσιο και ειλικρινές συναίσθημα που θα καταλάγιαζε με την επίτευξη του πιο πάνω στόχου, αφήνοντας πίσω του απλά ένα κενό πολιτικής.

Ο θυμός αποδείχθηκε πως αποτελεί το μοναδικό δομικό συστατικό του συγκεκριμένου πολιτικού χώρου, ένα αμφιμονοσήμαντα αντιπροσωπευτικό σήμα κατατεθέν της ταυτότητάς του. Χωρίς υπερβολή, ο χώρος αυτός δεν θα μπορεί να υφίσταται αν του στερήσουν το θυμό! Αυτό καθιστά αναγκαία την αέναη αναζήτηση εσωτερικών ή εξωτερικών «εχθρών». Και όταν ένας τέτοιος «εχθρός» εκ των πραγμάτων εκλείψει, κάποιος άλλος θα πρέπει να πάρει τη θέση του. Πότε είναι οι εγχώριες «δυνάμεις του μνημονίου», πότε οι «κακοί και ανάλγητοι εκβιαστές Ευρωπαίοι» σε συνεργασία με τα «ντόπια παπαγαλάκια τους» και τα «διαπλεκόμενα μέσα ενημέρωσης»...

Στην ηθική των θυμωμένων, ο θυμός καυτηριάζει τις συνειδήσεις και καθαίρει τις προθέσεις και τα μέσα. Τα τελευταία μπορεί να εμπεριέχουν ακόμα και την πολιτική εξαπάτηση, αν αυτή υπηρετεί τους ιερούς στόχους της ιδεολογίας. Εξ άλλου, αν ο μουσικοσυνθέτης «εξαπατά» τον ακροατή μεταμφιέζοντας τα μουσικά του θέματα, γιατί δεν θα μπορούσε κατ’ αντιστοιχία να κάνει το ίδιο κι ο πολιτικός, προς «όφελος» του λαού; Ας ήταν εξασκημένο το αυτί του μουσικόφιλου ακροατή ώστε να αντιληφθεί τις κρυμμένες θεματικές συγγένειες. Ομοίως, ας ήταν αρκούντως ευφυής και διορατικός ο πολίτης ώστε να διακρίνει τα δόλια σχέδια καθολικής φτωχοποίησης των Ελλήνων, στα συρτάρια ενός πολιτικού σχηματισμού που αργά ή γρήγορα θα κατακτούσε την εξουσία! Εξ άλλου, τα σημάδια υπήρχαν και ήταν εμφανή. Μόνο που δεν τα πήραμε εγκαίρως στα σοβαρά...

Στο άρθρο «Το φάρμακο του σκύλου» (http://www.aixmi.gr/index.php/to-farmako-tou-skylou-2/) επιχειρήσαμε μια συμβολική ανάλυση του μηχανισμού πολιτικής εξαπάτησης ενός λαού που κατά βάθος θέλει να εξαπατηθεί. Αν το είχαμε γράψει προεκλογικά, ίσως σήμερα διεκδικούσαμε το χάρισμα του προφήτη. Ακόμα και τη στιγμή που το γράφαμε, όμως (σχετικά πρόσφατα), δεν μπορούσαμε να φανταστούμε όσα εφιαλτικά θα έρχονταν στην επιφάνεια λίγες βδομάδες αργότερα, όταν θα αποκαλυπτόταν το «μέλλον» που μας επιφύλασσαν χωρίς να μας ρωτήσουν και χωρίς ποτέ να τους εξουσιοδοτήσουμε.

Και όμως... Αν διαβάσει κανείς προσεκτικά και με σημειολογική οξυδέρκεια το κείμενο, θα προσέξει ότι όλα τα χαρτιά βρίσκονταν ήδη στο τραπέζι. Σαν Τσαϊκοφσκικά μουσικά θέματα που μας αποκοιμίζουν με την πλανερή αθωότητά τους, περιμένοντας το φινάλε της συμφωνίας για να αποκαλύψουν όσα δεν είχαμε τη φαντασία να προβλέψουμε.

Σε ό,τι αφορά τον Τσαϊκόφσκι, αποκαλύπτομαι μπροστά στη δύναμη της ιδιοφυΐας του. Στην άσκηση εξουσίας, όμως, όπου διακυβεύονται ζωές ανθρώπων και λαών, δεν μιλούμε πλέον για ιδιοφυΐα αλλά για πολιτική δολιότητα. Ευτυχώς ο καπετάνιος, αντιλαμβανόμενος έστω και αργά το μέγεθος της ιστορικής του ευθύνης, αποφάσισε την τελευταία στιγμή να στρίψει το τιμόνι. Αν και θα πληρώσουμε πανάκριβα τις τυχοδιωκτικές στραβοτιμονιές του τόσων (όχι μηνών αλλά) ετών, θα πρέπει ίσως να του δώσουμε μια τελευταία ευκαιρία.

Δεν είμαι βέβαιος ότι τη δικαιούται. Σίγουρα, όμως, τη χρωστάμε εμείς στον εαυτό μας. Γιατί, δυστυχώς ή ευτυχώς, άλλος δρόμος σωτηρίας δεν φαίνεται να υπάρχει. Για πολλά χρόνια, φοβάμαι...

* Ο Κώστας Παπαχρήστου είναι βαθιά διχασμένος ανάμεσα στον Βάγκνερ και τον Τσαϊκόφσκι. Κάποια ανακούφιση ενός έντιμου συμβιβασμού τού προσφέρει ο Μάλερ...

Aixmi.gr

Το ρεμάλι της Φωκίωνος Νέγρη (1965)

Μια ταινία εμπνευσμένη από τη ζωή του καλού φίλου και οπαδού του ακατονόμαστου (ουδείς τέλειος!) Kyriakos-the-Legend...

Αξίζει να διαβάσετε... πριν αποφασίσετε!

Γιώργου Παγουλάτου:  Σας λείπει το όραμα, κύριε Παγουλάτε!

Κωνσταντίνου Μαρκουλάκη:  Αγαπητοί φίλοι τού "Όχι"

Πάσχου Μανδραβέλη:  Κομπλεξική Αριστερά

Αλέξανδρου Καψύλη:  Το διακύβευμα του δημοψηφίσματος

Ανδρέα Πετρουλάκη:  Υπάρχει ζωή μετά τον θάνατο;

Αλέξη Καλοκαιρινού:  ΝΑΙ: Η άρνηση της βίας

Γιώργου Παπαδόπουλου-Τετράδη:  Είτε ναι είτε όχι, απάτη είναι